Compassietraining bij terugkerende depressie

Sinds 2013 heeft Rhoda Schuling onderzoek gedaan naar compassietraining bij terugkerende depressie. Zij deed dit onderzoek in een groep van 122 volwassenen, die allen eerder een MBCT training bij het Radboudumc Centrum voor Mindfulness hadden gevolgd. De compassietraining was bedoeld als een vervolg op MBCT om beoefening van mindfulness te verdiepen, maar ook om specifiek in te zoomen op de harde zelfkritiek die mensen met terugkerende depressies kunnen ervaren en die vaak een terugval in de hand werken.

Als trainingsformat werd gekozen voor het Compassievol Leven programma van Erik van den Brink en Frits Koster, dat nu bekend staat als Mindfulness Based Compassievol Leven (MBCL). Na dit programma getest en licht aangepast te hebben in een pilot studie met 17 deelnemers, zette het onderzoeksteam het in bij een grotere studie om te bepalen of dit programma daadwerkelijk effectief zou kunnen zijn in het verminderen van (terugkerende) depressieve klachten. De populatie werd geworven uit ex-deelnemers van MBCT binnen ons eigen centrum, die vrijwel allemaal minimaal drie depressieve episodes hadden ervaren gedurende hun leven. Uiteindelijk werden 122 deelnemers ingedeeld in twee groepen: de ene groep kreeg MBCL aangeboden naast al bestaande, reguliere zorg, die voornamelijk uit gesprekken met een psycholoog of psychiater bestond en in de helft van de gevallen ook uit (antidepressieve) medicatie. De tweede groep bleef alleen hun reguliere zorg ontvangen.

Na de MBCL werden beide groepen vergeleken op uitkomsten in depressieve klachten, piekeren, mindfulness- en compassievaardigheden, en algehele kwaliteit van leven. De MBCL groep bleek significant minder depressieve klachten te ervaren dan de groep die alleen reguliere zorg had ontvangen. Ook scoorde de MBCL groep beter op de andere uitkomsten, waarbij kwaliteit van leven in het bijzonder hoger scoorde dan in de tweede groep. De tweede groep kreeg na de vergelijking alsnog MBCL aangeboden. Zes maanden na de laatste MBCL-sessie werden de uitkomsten over de gehele, gecombineerde groep werden bekeken. Hierbij viel het op de depressieve klachten nog verder waren verminderd ten opzichte van de meting direct na de laatste MBCL-sessie. Dit is opmerkelijk, aangezien de deelnemers in dit halfjaar geen verdere begeleiding hadden gekregen in compassietraining. De deelnemers leken hun vaardigheden in de praktijk van hun dagelijks leven te hebben kunnen inzetten: dit bleek ook uit een kwalitatieve studie, waarin 23 van de 122 deelnemers in een-op-een interviews werd gevraagd of er meerwaarde zat in het opvolgen van MBCT met compassie, en zo ja, waar die meerwaarde dan uit bestond. Veel deelnemers gaven aan met de MBCL concrete handvatten te hebben gekregen om met acuut lijden in het moment om te gaan. Hoe meer ze een houding van vriendelijkheid en zelfzorg concreet toepasten, hoe meer vertrouwen ze kregen in het kunnen omgaan met welk lijden dan ook: hierdoor konden zelfs na verloop van tijd dieperliggende, vaak onderdrukte gevoelens en ervaringen aangegaan worden.

De verschillende studies zijn de afgelopen jaren in diverse bladen gepubliceerd. Zo werd dit najaar het artikel Recovery from recurrent depression: Randomized controlled trial of the efficacy of mindfulness-based compassionate living compared with treatment-as-usual on depressive symptoms and its consolidation at longer term follow up gepubliceerd.

Binnenkort zal Rhoda Schuling haar proefschrift getiteld “Compassion in Depression” in het openbaar verdedigen. U zult deze verdediging live kunnen volgen, een update over de datum/het tijdstip volgt binnenkort.

Recent Posts