Aanleiding

Depressie is een veel voorkomende en ernstige aandoening die zich kenmerkt door een lang aanhoudende sombere stemming en het verlies van plezier. Dit heeft grote gevolgen voor de patiënt, maar ook voor zijn of haar omgeving, en de maatschappij. Daarnaast is  de kans op een terugval groot, en met iedere depressieve episode verslechterd het toekomstperspectief van de patiënt. Mindfulness-gebaseerde cognitieve therapie (MBCT) kan behulpzaam zijn om huidige depressieve klachten te reduceren, en tevens ook de kans op een terugval te verminderen. Echter, de therapie werkt niet even goed voor iedere patiënt. De rede hiervoor is nog onbekend. Hierom is het van belang om het werkingsmechanisme van MBCT te onderzoeken. Op de lange termijn zouden de resultaten bij kunnen dragen aan het verbeteren van de therapie,  en zouden de resultaten het mogelijk kunnen maken om beter te kunnen voorspellen welke groep patiënten het meest gebaat is bij MBCT als behandeling voor depressie.

Doel

Het doel van dit onderzoek is om het werkingsmechanisme van MBCT te verhelderen. In dit onderzoek richten we ons op rumineren (herhaalde negatieve gedachtes, zoals piekeren). Er zal worden onderzocht of MBCT een positief effect heeft op negatieve (piekerende) gedachtes, en of een afname in rumineren vervolgens zorgt voor een afname van depressieve symptomen. Daarnaast zal worden onderzocht of mensen die voor de behandeling meer rumineren/piekeren meer baat hebben bij de therapie. Ook zullen we kijken naar het effect van MBCT op gerelateerde processen, zoals gedragsleren en het werkgeheugen.

Doelgroep

De doelgroep bestaat uit volwassenen met een chronische en/of recidiverende depressie die aangemeld zijn voor een MBCT training. Men spreekt van een chronische depressie indien depressieve symptomen voor ten minste 2 jaar aanhouden.

Methode

Deelnemers worden op basis van startdatum ingedeeld in twee groepen. De eerste groep krijgt meetmomenten voor de start van de MBCT (1), tijdens de MBCT  (2) en na de MBCT (3). Groep twee krijgt twee meetmomenten tijdens de wachtperiode (1 en 2), één voor de start van de MBCT (3), tijdens de MBCT (4) en na de MBCT (5). Met dit studieontwerp kan groep 1 worden vergeleken met groep 2. Meetmomenten bestaan uit cognitieve (computer)taken en vragenlijsten. Daarnaast zullen deelnemers ook direct na iedere MBCT sessie korte vragenlijsten invullen om de effecten van MBCT op verschillende tijdstippen gedurende de therapie te kunnen bestuderen. Deelname aan het onderzoek verandert niets aan de MBCT. Deelnemers in groep 1 en groep 2 zullen dus op normale wijze MBCT ontvangen. Ons doel is om ongeveer 200 mensen deel te laten nemen aan het onderzoek.

Periode

Het onderzoek is gestart in September 2019 en zal doorlopen tot en met 2023. Naast het Radboudumc Centrum voor Mindfulness in Nijmegen, zal in de loop van 2020 het onderzoek ook op andere locaties van start gaan. In deze periode proberen we zoveel mogelijk patiënten te includeren om ons ambitieuze doel van 200 deelnemers te halen. We zijn hierom erg blij met alle aanmeldingen, en waarderen deelname aan ons onderzoek zeer.

Onderzoekers

Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Radboudumc  in samenwerking met Pro Persona. Verantwoordelijke onderzoekers zijn Jelle Lubbers (junior onderzoeker), dr. Dirk Geurts (psychiater en post-doc onderzoeker), dr. Mira Cladder-Micus (psycholoog en post-doc onderzoeker), prof. dr. Anne Speckens (hoogleraar psychiatrie ) en prof. Jan Spijker (hoogleraar chronische depressie).

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
Jelle Lubbers (junior onderzoeker)
E: Jelle.lubbers@radboudumc.nl
T: +31 (0)24 36 15445