Samenvatting

Van 2013 tot 2017 onderzocht promovenda Rhoda Schuling of op mindfulness gebaseerde compassietraining  depressieve klachten van volwassenen met terugkerende depressies kan verminderen. Ze gebruikte hiervoor het Mindfulness Based Compassievol Leven programma (MBCL), ontwikkeld door Frits Koster en Erik van den Brink als vervolgtraining op MBCT. Gedurende het onderzoek werden twee groepen mensen, waarvan de ene helft de training kreeg en de andere helft niet, vergeleken op depressieve klachten. Ook werd bijvoorbeeld gekeken naar mate van piekeren en vaardigheden in zelfcompassie en mindfulness. Met persoonlijke interviews werd nagegaan of de deelnemers de MBCL anders hadden ervaren dan de MBCT en zo ja, op welke manier.

Wat is het resultaat?

Uit een eerste pilot studie, een soort testfase, bleek dat de MBCL op een paar punten aangepast diende te worden om beter toepasbaar te zijn voor de deelnemers. Dit hebben wij gedaan en de nieuwe training leek te helpen bij het verminderen van depressieve klachten en piekeren, en het vergroten van zelfcompassie- en mindfulnessvaardigheden. Van het grotere onderzoek en de interviews moeten de resultaten nog gepubliceerd worden.

Aanleiding

Terugkerende depressie is een veelvoorkomende aandoening. Eén op de vijf Nederlanders krijgt ermee te maken, en de World Health Organization schat dat tegen 2030 depressie wereldwijd de belangrijkste aandoening is. Depressie heeft vaak een grote impact op het persoonlijke, maar ook sociale en maatschappelijke leven van de persoon die eraan lijdt. Manieren vinden om depressie te voorkomen en behandelen is daarom het speerpunt van veel onderzoek naar geestelijke gezondheid.
Gebleken is dat MBCT depressieve klachten kan verminderen. Bij een deel van de deelnemers gebeurt dit echter niet, en bij sommige deelnemers blijven restklachten van de depressie bestaan. Er is daarom ruimte voor verbetering.

Doel

Uit onderzoek naar hoe MBCT precies werkt, bleek dat tijdens de MBCT vaak een aardiger houding naar jezelf, en minder zelfkritiek, ontstaat. Dit komt echter niet uitgesproken aan bod in de MBCT. Het idee ontstond daarom, om in een vervolgtraining juist deze aspecten veel directer te oefenen. De onderzoekers zijn erg benieuwd of de meer uitgesproken benadering van zelfcompassie nog beter resultaat geeft in het verkleinen van depressieve klachten.

Doelgroep

Voor dit onderzoek werden volwassenen (18+) gezocht, die  één of meer depressies hadden ervaren in hun leven en minimaal één jaar geleden de MBCT hadden gevolgd. Bepaalde omstandigheden die het onderzoek teveel zouden beïnvloeden werden bekeken bij de beslissing mensen wel of niet op te nemen in het onderzoek. Dit betrof bijvoorbeeld alcoholmisbruik of andere verslaving, en of mensen heel recent nog elektro-convulsieve therapie hadden ondergaan.

Methode

De groep deelnemers werd op willekeurige wijze in twee groepen verdeeld: de ene helft volgde  de training en de andere niet. Beide groepen bleven hun gebruikelijke zorg ontvangen, bijvoorbeeld medicatie, huisartsbezoek of gesprekken met een psycholoog. Vooraf aan de training en de wachtperiode (voor de mensen die niet deelnamen) kregen de deelnemers vragenlijsten om te beantwoorden en achteraf ook. De vragen gingen over depressieve klachten, piekeren, zelfcompassie en mindfulness onder andere. Met statistische methodes werden de antwoorden van beide groepen met elkaar vergeleken.

Periode

In november 2015 werden de laatste data verzameld; dit betrof een herhaling van de vragenlijsten ongeveer een half jaar na het einde van de training. Sindsdien zijn alle data netjes gesorteerd en op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de analyse van alle data. Binnenkort wordt de rapportage over de uitkomsten voltooid.

Organisatie/onderzoekers

Het onderzoek werd uitgevoerd door drs. Rhoda Schuling, van oorsprong taalkundige. Zij beoefent sinds 2008 mindfulness en voltooide in 2013 de opleiding tot MBSR trainer. Zij werd tijdens het onderzoek gesuperviseerd door Prof. Anne Speckens, hoofd van het Radboudumc Centrum voor Mindfulness, en Prof. Willem Kuyken, hoofd van het Oxford Mindfulness Centrum. Tevens waren Dr. Hiske van Ravesteijn en Dr. Marloes Huijbers betrokken bij het onderzoek als co-promotoren.

Waar kan ik meer informatie vinden?

Sinds de start van het onderzoek zijn twee publicaties verschenen, deze kunt u hier lezen.