Algemene informatie

Dit onderzoek wordt gedaan door het Radboudumc Centrum voor Mindfulness. Voor dit onderzoek worden 220 deelnemers vanuit verschillende ziekenhuizen geworven. De medisch-ethische toetsingscommissie van het Radboudumc heeft dit onderzoek goedgekeurd. Algemene informatie over de toetsing van onderzoek vindt u op de website van de Rijksoverheid.

Doel van het onderzoek

Mindfulness kan klachten van angst, spanning, slaap- en somberheid verminderen of voorkomen. Doel van dit onderzoek is om over een periode van 7 maanden inzicht krijgen in het effect van de twee verschillende aanbiedingsvormen van mindfulness:
[1] een interactieve training via live videoverbinding
[2] een training die u zelfstandig uitvoert met behulp van o.a.mindfulness oefeningen gegeven door ervaren trainers beschikbaar op YouTube. Ook willen we zien of er sprake is van een effect op veerkracht en welbevinden. Hiermee hopen wij bij te dragen aan het welzijn van medewerkers en de kennis om medewerkers zo optimaal mogelijk te kunnen ondersteunen in dit soort acute situaties.

Achtergrond van het onderzoek

De huidige crisis rond het SARS-CoV-2 virus heeft gemaakt dat veel medewerkers in de zorg plotseling van werkplek zijn veranderd en in een nieuw en onbekend teamverband te maken hebben gekregen met hele zieke patiënten. Deze periode waarin medewerkers zich maximaal inzetten of ingezet hebben om bij te dragen aan het opvangen van de patiëntenzorg heeft waarschijnlijk veel van hen gevraagd op het gebied van werk en/of privé. Het is een belangrijke maar vaak ook stressvolle periode waarin naast het uitvoeren (en eventueel verder ontwikkelen) van praktische vaardigheden medewerkers ook geconfronteerd wordt met gebeurtenissen die stress, angst of onmacht kunnen geven. We kunnen ons voorstellen dat dit invloed heeft op het persoonlijk functioneren. De zorg voor patiënten zal in deze periode vaak voorop staan, waardoor de zorg voor medewerkers zelf naar achter schuift. Uit andere landen waar COVID-19 eerder toesloeg weten we dat bij 40-70% van de medewerkers die bijdroegen aan de zorg voor COVID-19 patiënten klachten van angst, stress, somberheid of slecht slapenoptraden. Het is niet bekend hoeveel mensen daar op langere termijn last van houden en wat er precies gedaan kan worden om deze nadelige effecten te verminderen. Het lijkt hierbij van belang om vaardigheden aan te leren en te gebruiken om — op een voor de medewerker goede manier — met stress, angst of onmacht om te kunnen gaan.

Mindfulness is een effectieve manier om stress te verminderen, maar ook om iemands flexibiliteit en aanpassingsvermogen te vergroten. Eerder onderzoek naar mindfulness bij co-assistenten, artsassistenten, huisartsen en medisch specialisten liet zien dat mindfulness stress en burnoutklachten verminderde en het welzijn verbeterde. Daarnaast gaven zij aan dat ze meer aandacht konden hebben voor de patiënt, waardoor ze effectiever konden werken.

Doelgroep

Medewerkers die betrokken zijn geweest bij het in goede banen leiden van de huidige COVID-19 crisis.

Wat meedoen inhoudt

Als u meedoet, duurt het gehele onderzoek 7 maanden voor u.
• Na uw aanmelding wordt u gebeld en wordt aanvullende informatie over het onderzoek met u besproken en worden uw vragen beantwoord. U wordt gevraagd schriftelijke toestemming te geven.
• Wanneer u toestemming geeft om mee te doen aan het onderzoek zal u voor de start van de mindfulness interventie een uitnodiging krijgen om online een vragenlijst in te vullen. Het invullen duurt ongeveer 20-30 minuten.
• Om de effecten van de twee aanbiedingsvormen van mindfulnesstraining goed te kunnen onderzoeken is het nodig om deelnemers die de zelf-hulp variant volgen te vergelijken met deelnemers die de interactieve MBSR training zullen volgen. Welke aanbiedingsvorm u krijgt
wordt door middel van loting bepaald.
• Gedurende de 7 maanden zal u na de start van de interventie nog op 4 andere momenten (na 2 weken en na 1, 4 en 7 maand(en)) een uitnodiging krijgen om vragenlijsten te beantwoorden. Aan het eind van het onderzoek wordt een interview afgenomen, dat kan naar
keuze telefonisch of face-to-face (mocht de situatie dat dan toelaten).
De interactieve MBSR training bestaat uit acht bijeenkomsten in een periode van 4 weken. In de bijeenkomsten oefent u met verschillende meditatietechnieken zoals de lichaamsscan, zitmeditatie, loopmeditatie en yoga. Er is gelegenheid met elkaar van gedachten te wisselen over persoonlijke ervaringen met de oefeningen. Een belangrijk onderdeel van de training is ‘huiswerk’. De meditatie- en yogaoefeningen kunt u thuis voortzetten met behulp van geluidsbestanden. In een werkboek staan verschillende oefeningen beschreven voor het toepassen van aandacht in het dagelijks leven. Ervaring leert dat thuis oefenen van belang is voor de effectiviteit van de training. Dit vraagt ongeveer
30-45 minuten per dag.
Bij de zelf-hulp variant krijgt u ook toegang tot informatie over mindfulness en dagelijkse mindfulness/compassie-oefeningen (duur 30 minuten) via YouTube. ‘Huiswerk’ is niet noodzakelijk, maar mag natuurlijk wel. Als u wilt, kunt u na het onderzoek alsnog een volledige MBSR training wil volgen.
Bij beide aanbiedingsvormen kunt u naast de mindfulness ook gebruik maken van de andere ondersteuningsvormen (bijv. boodschappen- en maaltijdservice, buddy-, team en peer-support) die het ziekenhuis/verpleeghuis waar u werkzaam bent biedt.

Onderzoeksteam

Prof. dr. Anne Speckens
Dr. Eric Ruhe
Dr. Dirk Geurts
Drs. Annemieke Leusink
Kelly Speijers Bsc

Meer informatie

Website: www.mindprep.nl
E-mail: mindprep.psy@radboudumc.nl
Tel. nr: 024 – 361 46 08 (Secretariaat Centrum voor Mindfulness)

Aanmelden

U kunt zich voor dit onderzoek aanmelden door het aanmeldformulier in te vullen op de website van het MindPreP onderzoek.